Door Henk Krijnen
Sinds eind 2021 hield Marjolein Moorman een achttal lezingen. Hieronder links naar de schriftelijke (en soms audiovisuele) weergaven ervan. Met korte citaten vooraf, ter introductie. De lezingen bij elkaar geven een duidelijk beeld van haar actuele politieke opvattingen en interesses.
Comeniuslezing, 29 maart 2025, Grote Kerk, Naarden
(Bron: website Marjolein Moorman)
“Een ding is duidelijk: Ook in deze tijd zouden we er goed aan doen om de lessen van Comenius tot ons te nemen. Zijn lessen over wat het betekent om mens te zijn, en hoe vreedzaam samen te leven.
En ook zijn visie op goed onderwijs. Een visie die hij beschreef in vele boeken en geschriften en die ik kortweg samenvat in drie stellingen:
1. Goed onderwijs moet beschikbaar zijn voor iedereen, ongeacht wie je bent en waar je vandaan komt. Iedereen verdient een gelijke kans.
2. Goed onderwijs is meer dan cognitieve ontwikkeling, het gaat ook om de geestelijke en morele ontwikkeling als mens en als verantwoordelijk burger van de samenleving. Het gaat er niet alleen om wat je wordt maar ook wie je wordt.
3. Goed onderwijs gaat over de ontwikkeling van de samenleving als geheel en het samenspel tussen de verschillende talenten en niet om ieders individuele prestatie.
Drie prachtige stellingen die voor mij precies uitdrukken waar onderwijs over zou moeten gaan, en hoe onderwijs het fundament van een rechtvaardige samenleving kan vormen.”
Hier de link naar de lezing.
Praatje bij bijeenkomst van RoodVooruit 8 februari 2025
(Bron: website Marjolein Moorman)
“Ik ben een kind van de sociaaldemocratie.
Dat kan je vrij letterlijk opvatten. 9 maanden na de vorming van het kabinet Den Uyl, het enige progressieve kabinet dat ons land ooit heeft gekend, werd ik geboren. En ik denk niet dat dat toeval was. Ze waren er nogal blij mee.
Mijn ouders, beiden geboren in arbeidersgezinnen – de een in Amsterdam, de ander in Noordoost Groningen – groeiden op in de armste buurten van Den Haag. Moerwijk en Escamp. Geen buurten waar de kansen voor het oprapen liggen. Mijn moeder maakte haar school niet af. Ze verliet de MULO om te gaan werken en zo bij te dragen aan het huishoudinkomen. Het liet een diep spoor van minderwaardigheidsgevoel bij haar achter. Later zou ze via de moedermavo (een term waar ze een grondige hekel aan had omdat ze het denigrerend vond) laten zien waar ze toe in staat was. Zo haalde ze o.a. haar Vwo-diploma Nederlands. Ze was er ongelofelijk trots op. Ook mijn vader begon zijn carrière zonder veel diploma’s. Na de MULO was het gewoon heel hard werken en dan in de avonduren naar de avondhandelsschool om zo hoger op te klimmen.
In de gezinnen van mijn ouders werd traditioneel PvdA gestemd. Daar stelde niemand vragen over. Wij waren arbeiders en niet bijzonder christelijk. De keuze was snel gemaakt.’’
Hier de link naar het praatje.
Hub Cobben-lezing, 30 maart 2024, Heerlen
(Bron: website Marjolein Moorman)
“Als sociaal democraat vind ik goed onderwijs een van de allerbelangrijkste instrumenten om meer gelijkheid te creëren. Het woord ‘verheffing’ wordt tegenwoordig nauwelijks meer gebruikt, maar is voor mij nog steeds een belangrijke leidraad. Ik wil dat iedereen de kans krijgt om zich optimaal te kunnen ontwikkelen, zijn talenten te ontplooien, zich te verrijken met kennis, cultuur en kunst. Zich kan scholen om een zinvolle en zingevende bijdrage te leveren aan onze samenleving.”
Hier de link naar de lezing.
Thijs Wöltgens-lezing, 17 november 2023, Kerkrade
(Bron: website Marjolein Moorman)
“Ik heb me afgelopen weken verdiept in het werk van Wöltgens en ben zeer onder de indruk geraakt hoe scherp hij destijds al analyseerde hoe we ver de neoliberale weg ons wegdreef van ons oorspronkelijke sociaal democratische gedachtegoed. Zijn bespiegelingen en analyses zijn nog steeds actueel en wat was het verstandig geweest als we toen beter naar deze aimabele, vriendelijke man met een vlijmscherpe geest hadden geluisterd.”
Hier de link naar de lezing.
De Preek van de leek, 8 oktober 2023, Wassenaar.
(Bron: website Marjolein Moorman)
“Mijn oog voor verschil heb ik hier in Wassenaar ontwikkeld en ligt aan de basis van mijn keuze om 13 jaar geleden de politiek in te gaan. Ik zag de ongelijkheid en tegenstellingen in de samenleving steeds verder toenemen en wilde niet aan de zijlijn staan toekijken. In mijn werk als wethouder Onderwijs, Armoedebestrijding en Jeug(zorg) in Amsterdam zie ik dagelijks de meedogenloze werkelijkheid, zoals beschreven door Mattheus. Waar de een onderweg veel steun in de rug krijgt, heeft de ander vooral tegenwind. Waar je uiteindelijk terecht komt blijkt toch ook vaak nog in hoge mate afhankelijk te zijn van de plek waar je wieg heeft gestaan. De scheidslijn in bestaanszekerheid tussen mensen met meer en minder diploma’s wordt steeds dieper. Wie in armoede leeft, gaat gemiddeld zes jaar eerder dood. En leeft 15 jaar in slechtere gezondheid.”
Hier de link naar de preek.
Interessant is ook haar boek Rood in Wassenaar
(Bron: website AmboIAnthos uitgevers)
Toespraak SDG Action week, 26 september 2023, Amsterdam
(Bron: website Marjolein Moorman)
“Geldstress in gezinnen legt een beklemmende rem op ontwikkeling en zorgt vaak ook nog eens voor systeemstress: zie jezelf maar eens een weg te vinden door alle ingewikkelde regelingen en het woud aan hulpverlenende instanties. We maken het vaak het meest ingewikkeld voor de mensen die het al moeilijk hebben.
Daarom is ons adagium in Amsterdam: ongelijk investeren voor gelijke kansen. Ons uitgangspunt: vertrouwen en geloof in mensen. We zien armoede niet als een individueel probleem maar als een sociale opgave voor een rechtvaardige samenleving.
We zien armoede niet als je eigen schuld, zoals ons in onze neoliberale werkelijkheid vaak wordt voorgespiegeld, maar als een gezamenlijk probleem dat we samen moeten oplossen omdat het ons als samenleving belemmert om verder te komen.
Hier de link naar de toespraak.
Vergezichten – Lezing in De Rode
Hoed op 18 april 2023
(Bron: website Marjolein Moorman)
“Waarom verdienen leraren op het vmbo minder dan op het vwo? Waarom gaan vmbo-kinderen maar vier jaar naar de middelbare school en vwo’ers zes jaar? Waarom vragen we van vmbo’ers al op hun vijftiende of zestiende om een beroepsrichting te kiezen, midden in hun puberteit, terwijl vwo’ers daar veel langer over mogen doen? Waarom zijn vmbo-scholen vaker ouder en minder goed onderhouden dan vwo scholen? Waarom gaan schoolreisjes op het vmbo vaak niet verder dan Antwerpen, terwijl de gymnasiasten naar Rome gaan? Waarom wordt er op de meeste vwo’s wel filosofie gegeven en op het vmbo niet? Waarom gaat het vak burgerschap op het vwo meestal over zelfontplooiing, en op het vmbo over normen en waarden, uitgelegd als regels waar je je aan moet houden? Waarom hebben mbo-geschoolden aan het einde van hun studie jaren minder onderwijssubsidie gekregen dan universitair studenten. En moeten ze zelfs een hoger percentage betalen over hun studieschuld.”
Hier de link naar de lezing.
Wibautlezing Marjolein Moorman, 27 november 2021, De Burcht, Amsterdam
(Bron: website Marjolein Moorman)
Hoe ons onderwijs ongelijkheid vergroot
“Het bestrijden van die ongelijkheid, een veelkoppig monster, is mijn belangrijkste drijfveer in de politiek, omdat het één van de grootste bedreigingen vormt voor onze samenleving. En ik weet: ik ben niet de eerste sociaaldemocraat die dat monster in de ogen kijkt en belooft niet te zullen rusten voor het is verslagen, en ik zal ook niet te laatste zijn. Maar het probleem van de ongelijkheid in Nederland, de kansenongelijkheid in het bijzonder, is zo belangrijk en urgent, dat ik er niet omheen kan. Vrij naar kerkhervormer Martin Luther: hier sta ik, dit is mijn verhaal: ik kan niet anders.”
Hier de link naar de lezing