Door Henk Krijnen
In een recent onderzoek, dat onder de titel ‘Wil de echte elite opstaan?’ is gepubliceerd in De Groene Amsterdammer, is de invloed van het ‘eliteverwijt’ op linkse partijen in Nederland onder de loep genomen. De focus ligt op GroenLinks en PvdA. Een analyse van Kamerhandelingen en krantenartikelen over een periode van dertig jaar toont aan dat de betekenis van “links” aanzienlijk is veranderd. Dit is mede veroorzaakt door de opkomst van de PVV en prominente figuren zoals Pim Fortuyn en Thierry Baudet.
De PVV heeft een centrale rol gespeeld in het verspreiden van het beeld van het bestaan van een ‘linkse elite’, die zij beschouwt als een bedreiging voor de Nederlandse cultuur en identiteit. Aanvankelijk trof dit verwijt vooral de PvdA, maar het is inmiddels verschoven naar GroenLinks en D66. Martin Bosma, huidig Kamervoorzitter, is een sleutelfiguur in het verspreiden van dit idee.
De PVV koppelt politieke macht los van wie er daadwerkelijk aan de knoppen zit in Den Haag, ten behoeve van een culturele tegenstelling. De focus op de ‘linkse elite’ leidt af van de ‘echte elite’, namelijk de financiële elite. Timmermans pleit voor hogere belastingen voor bedrijven en miljonairs en het aan banden leggen van belastingontwijking, waarmee hij de discussie wil verleggen naar economische ongelijkheid.
Het artikel laat zien dat er een strijd gaande is over wie de elite mag definiëren en welke ideologie dominant is. De auteur concludeert dat de linkse partijen worstelen met het ‘eliteverwijt’, omdat het hun pogingen ondermijnt om een brede volkspartij te zijn en steun te verwerven in alle lagen van de bevolking.
Beluister ook deze podcast