Door Henk Krijnen
De nieuwste peiling van Ipsos I&O zet PRO op één. Op het eerste gezicht duidt dat op een electorale verschuiving ten gunste van links. Maar wie verder kijkt dan de kop, ziet een minder comfortabel beeld: deze winst zegt meer over herschikking dan over groei.
De opmars van de fusiepartij komt namelijk vooral voort uit verschuivingen binnen het bestaande linkse electoraat. Kiezers keren niet massaal terug; ze verplaatsen zich. PRO profiteert daarvan, maar voornamelijk ten koste van partijen uit hetzelfde kamp. De vijver waarin wordt gevist, wordt niet groter – eerder kleiner.
(Bron: website Ipsos I&O)
Ipsos constateert: “We zien nog geen ‘PRO-effect’.” Met andere woorden: de fusiepartij trekt vooralsnog geen nieuwe kiezers aan. De koppositie oogt sterk, maar mist de onderliggende dynamiek die nodig is voor echte expansie. Sterker nog, de beweging die wél zichtbaar is, speelt zich vooral binnen links af. Zoals Ipsos het formuleert: “Krimpend linkerblok heeft massaal voorkeur voor PRO.”
Dit maakt de voorsprong minder indrukwekkend dan ze lijkt. Wat oogt als expansie, is in feite concentratie. Zetelwinst verhult hier een structureel probleem: progressieve partijen slagen er vooralsnog niet in om gezamenlijk nieuwe kiezers aan zich te binden. En zonder die verbreding blijft hun electorale kracht beperkt.
Politieke macht ontstaat niet door het herverdelen van bestaande stemmen, maar door het vergroten van het draagvlak. Zolang partijen elkaar vooral beconcurreren binnen een krimpende groep gelijkgestemden, blijft groei uit – hoe gunstig de onderlinge rangorde ook lijkt voor sympathisanten van PRO.
De echte vraag is dus niet wie er bovenaan staat, maar wie in staat is om kiezers buiten de eigen kring naar zich toe te trekken. Niet winnen binnen het vertrouwde kamp, maar het kamp zelf laten groeien: daarin ligt de beslissende uitdaging voor links.
De link naar de peiling:
PRO leidt in Ipsos I&O-peiling; partij trekt krimpend links naar zich toe – Ipsos I&O Publiek