Door Henk Krijnen
Persoonlijk visiestuk
Frans Timmermans roept in zijn manifest “Een nieuw hoofdstuk voor Nederland” op tot een fundamentele herbouw van de verzorgingsstaat. Dit op 6 april 2025 verschenen visiestuk is weliswaar geschreven op persoonlijke titel maar is duidelijk in lijn met de in de afgelopen twee jaar door de partijtoppen van PvdA en GroenLinks uitgezette politieke koers. Ook de timing, publicatie van het document een kleine drie maanden voor het fusiecongres van 21 juni 2025, is niet toevallig.
(Bron: website GroenLinks-PvdA)
Volgens Timmermans is het tijd collectieve voorzieningen weer centraal te stellen, om zo het vertrouwen in politiek en samenleving te herstellen. De middenklasse vormt de spil van zijn visie: bestaanszekerheid op het gebied van werk, wonen en toekomst is volgens hem de basis voor solidariteit en een sterke democratie.
Timmermans keert zich tegen het neoliberale marktdenken dat de publieke sector heeft uitgehold. Kinderopvang, gezondheidszorg en volkshuisvesting moeten weer onder overheidsregie worden geplaatst. Het zijn geen winstobjecten. Het is de kerntaak van de overheid om actief te sturen op beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van deze diensten. Betaalbaar wonen is volgens hem een grondrecht, waarvoor woningcorporaties een brede bouwopdracht moeten krijgen, met nadruk op de middeninkomens. Daarom is het wenselijk dat de overheid grond terugkoopt en prijsopdrijving tegengaat.
Betaalbare en toegankelijke zorg is mogelijk door hoge inkomens meer bij te laten dragen aan de zorgkosten. Onderwijs, inclusief gratis voorschool, is essentieel voor gelijke kansen. Timmermans pleit voor een eerlijker belastingstelsel, minder afhankelijkheid van toeslagen en meer vertrouwen in burgers als kern van een nieuw sociaal contract.
Economische vooruitgang moet samengaan met sociale rechtvaardigheid. De energietransitie biedt kansen op nieuwe banen en schonere lucht, op voorwaarde dat deze sociaal wordt vormgegeven, met prioriteit voor kwetsbare wijken. Timmermans roept linkse en progressieve krachten op om samen te werken aan een eerlijker, groener en veerkrachtiger Nederland: “We laten niemand achter.”
Hier de link.
Spiekmanlezing
Tijdens de Spiekmanlezing op 1 mei 2025 in Rotterdam herhaalt Timmermans deze oproep. Hij waarschuwt voor druk op democratie en rechtsstaat, zowel van buitenaf – door Russische agressie – als van binnenuit, door populisme en ongelijkheid. Europa moet investeren in defensie, maar niet ten koste van sociale voorzieningen. “Een land is pas echt sterk als het ook sociaal is,” aldus Timmermans. Hij pleit voor een solidariteitspact, gedragen door de middenklasse, met als pijlers goede lonen, betaalbare woningen, toegankelijke zorg en uitstekend onderwijs.
(Bron: You Tube)
Timmermans signaleert een groeiende kloof tussen arbeid en kapitaal: werkenden profiteren steeds minder van economische groei, terwijl bedrijven recordwinsten boeken. Daarom is behoefte aan een Groot Loonakkoord, als tegenhanger van het Akkoord van Wassenaar. Lonen moeten structureel worden verhoogd, in ruil waarvoor de overheid investeert in hoogwaardige banen, innovatie en duurzaamheid. Het is nodig om bedrijven die niet bijdragen aan te spreken op hun maatschappelijke plicht.
Lees zijn verhaal hier terug.
Hier de You Tube-registratie.
Groot Loonakkoord
Tijdens de lezing lanceerde hij het Groot Loonakkoord. Dit beoogt structurele loonsverhogingen voor acht miljoen werknemers. Overheid, vakbonden en werkgevers moeten samen tot afspraken komen. Hogere lonen stimuleren productiviteit en helpen personeelstekorten tegen te gaan. Het akkoord richt zich tegen ondernemers die afhankelijk zijn van lage lonen en wil de economie laten concurreren op kwaliteit in plaats van prijs. Naast loonsverhoging wordt automatische prijscompensatie en een hoger minimumloon voorgesteld, evenals een Toekomstfonds voor investeringen in innovatie en verduurzaming. Het plan is bedoeld voor een toekomstig kabinet dat inzet op een rechtvaardige economie.
(Bron: website GroenLinks-PvdA)
Timmermans doet een urgente oproep: alleen met sociale rechtvaardigheid, politieke eerlijkheid en Europese vastberadenheid kunnen vrijheid en welvaart behouden blijven.
Zie de website van GroenLinks-PvdA.
Informatief is dit artikel in de NRC (let op: betaalmuur).