Trouw volgt het fusieproces in GroenLinks en PvdA nauwgezet. In een artikel van 23 juli 2024 signaleert politiek verslaggever Wilma Kieskamp dat er in zowel GroenLinks als de PvdA wordt geaarzeld over verdergaande samenwerking, vooral in linkse steden.
Hier de link naar het stuk (let op: betaalmuur):
Fusie GroenLinks en PvdA ligt gevoelig in linkse steden | Trouw
Enkele fragmenten:
‘Ja, er staat nog steeds een stip op de horizon: de wens is om samen één partij te worden. Maar niet te snel. Het is volgens afdelingen van GroenLinks in deze steden nog te vroeg voor één gezamenlijke linkse lijst.”
“Vooral bij GroenLinks steekt twijfel dus de kop op. Die twijfel speelt met name in grote steden waar links sterk vertegenwoordigd is in de gemeenteraad. Elders in het land is de richting juist andersom. Daar zijn veel GroenLinks-afdelingen juist wel van plan om in 2026 met de PvdA samen te gaan.”
“Deze fase is complex in het fusieproces. Op lokaal niveau worden de cultuurverschillen tussen GroenLinks en PvdA duidelijker gevoeld dan bijvoorbeeld in de Tweede Kamer. Juist in ‘linkse bolwerken’ als Amsterdam wordt de noodzaak minder gevoeld. GroenLinksers zetten vraagtekens bij het strategisch voordeel. Om lokaal de grootste te worden is samenvoegen niet nodig – dat zijn de partijen al.”
“Als er een megafractie ontstaat in de gemeenteraad kunnen linkse kiezers gaan ‘uitwijken’ naar kleinere oppositiepartijen, is de vrees. Raadsleden willen ruimte houden om afwijkend te stemmen.”
Maar PvdA-voorzitter Esther-Mirjam Sent ziet het zonnig in:
“Ik zie brede steun bij leden dat GroenLinks en de PvdA in Amsterdam een gezamenlijke fractie gaan vormen. We zijn trots op deze volgende stap in het verder bundelen van onze krachten.”
***
In een artikel in Trouw op 7 november 2024 schetst Wilma Kieskamp hoe Frans Timmermans op een ledenbijeenkomst in Utrecht probeert om de vaart erin te houden.
Hier de snelkoppeling naar het artikel (let op: betaalmuur):
Hoe Frans Timmermans de linkse samenwerking vooruit probeert te duwen | Trouw
“Er is de partijtoppen veel aan gelegen juist de bekende ‘linkse bolwerken’ aan boord te krijgen. In kleinere gemeenten werken de partijen al vaker samen. (…) Maar scheuren in het front zijn er ook. Juist de bekende linkse bolwerken Nijmegen en Amsterdam vinden dat het fusieproces te snel gaat. Zij voeren geen principieel verzet maar trappen wel hard op de rem.”
Op een ledenvergadering in Utrecht houdt Timmermans de zaal voor:
“Wij staan hier omdat we erin gelóven. Het is urgenter dan ooit dat er een alternatief komt voor beleid van knetterrechts. GroenLinks en PvdA kunnen de kern vormen van die progressief-linkse beweging waarmee we een vuist gaan maken.”
Interessant is deze observatie:
“Maar uit de helft van de referenda die inmiddels achter de rug zijn, blijkt wel dat de linkse samenwerking twee snelheden heeft. Gewone leden willen snelheid, als er bezwaren zijn komen die eerder van het actieve kader. “
Bij dat actieve kader hoort ook de groep Rood Vooruit:
“Volgens Melkert is het partijbestuur “alleen nog maar bezig het fusieproces in een snelkookpan te stoppen”.”
***
Twee dagen na de PvdA-ledenraad op 22 november publiceert Trouw een reportage (opnieuw van de hand van Wilma Kieskamp). In 2025 “start binnen de partijen de interne discussie over het gevoeligste punt: de vorm. Wordt het een fusie of niet?”
Hier de link (let op: betaalmuur):
Ad Melkert is op missie: de PvdA moet zelfstandig blijven | Trouw
Kieskamp spreekt over een “cruciaal moment voor de groep rond Melkert. Die begin in 2023 informeel als een appgroep en die inmiddels ruim driehonderd kritische leden telt.”
De groep rond Melkert krijgt weinig steun: “Het lukt de tegenstanders van een fusie op het congres niet om een harde rem te zetten op een fusie. Dat had Rood Vooruit wel gehoopt. Maar de PvdA-leden zijn er niet voor te porren om het partijbestuur tot ingrijpen te dwingen.”
Maar: “Er is wel een ander succes voor de dissidenten. De leden houden de discussie over een fusie nog open. Zowel een motie voor versnellen van het fusieproces als een motie voor afremmen krijgt brede steun.”
***
Ook de Volkskrant gaat op reportage. Op 27 december 2024 verschijnt in deze krant een artikel van Dylan van Bekkum en Jurre van den Berg. Het intro luidt:
“Voor het einde van dit jaar moeten lokale afdelingen van PvdA en GroenLinks besluiten of zij in 2026 samen meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Juist in linkse bolwerken blijkt dat niet vanzelfsprekend.”
Klik op deze link (let op:betaalmuur):
‘Rood kan niet zonder groen, en groen niet zonder rood’ – of toch wel? | de Volkskrant
In het artikel komt onder meer Frans Bouwers, voorzitter van de PvdA in Heerenveen, aan het woord. Zijn afdeling besloot kortgeleden om bij de raadsverkiezingen van 2026 geen gezamenlijke lijst met GroenLinks te vormen:
“‘Ik ben bang dat als we te snel de fusie met GroenLinks inrollen, we onze kiezers aan de rand van de samenleving verliezen’, zegt Bouwers. Neem de inspraakavonden die hij de afgelopen tijd bijwoonde over de asielzoekerscentra die in de wijken Noordoost en Skoatterwâld moeten komen. ‘Je moet iets met de vele zorgen die ik daar hoorde.’”
““GroenLinks, zegt Bouwers, wordt door kiezers vooral met ‘groen’ geassocieerd. ‘Veel mensen in onze achterban vinden dat wel belangrijk, maar geen absolute prioriteit. Dat blijft de strijd om het bestaan.’ Na discussies binnen de afdeling en een notitie van het bestuur volgde het besluit: nu nog niet samen, vond ook GroenLinks. Bouwers: ‘Je moet een herkenbare politieke organisatie houden in Heerenveen.’ “
De twee journalisten concluderen: “De kritiek lijkt te verstommen door politieke noodzaak. Vanuit Den Haag bezien, is samenwerking urgent. PvdA en GroenLinks waren gemarginaliseerde fracties. Een vuist maken tegen ‘rechts’ werd zonder vereende krachten onmogelijk geacht. Zo bezien is de linkse samenwerking eerder een verstandshuwelijk dan romantische liefde.”
En iets verderop: “Wat is het perspectief buiten het centrum van de macht? Afgelopen periode besloten lokale afdelingen van PvdA en de GroenLinks zelf hoe ze de komende gemeenteraadsverkiezingen ingaan. In 80 procent van de gevallen kiezen ze volgens PvdA-partijvoorzitter Esther-Mirjam Sent voor één gezamenlijke kandidatenlijst. Een voorzichtige schatting, aldus de woordvoerder van het PvdA-partijbestuur. ‘Het is voor ons de bevestiging dat verreweg de meeste lokale afdelingen en leden achter toenadering staan.’”
Voor Gronings GroenLinks-voorzitter Helmantel is het een kwestie van tijd: “‘Zie het als een relatie. Je moet het goede moment kiezen om te gaan samenwonen. Niet te laat, maar ook niet overhaast. (…) Ik schat in dat het hier ook gaat gebeuren. Maar je moet de tijdgeest aanvoelen.’”
In een rondetafelgesprek met de twee verslaggevers (3 januari 2025) wordt – onder leiding van Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok – de toekomstige nauwere samenwerking tussen PvdA en GroenLinks tegen het licht gehouden: “Gaan GroenLinks en PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 opnieuw de krachten bundelen? Als het aan de partijbesturen ligt wel, maar op lokaal niveau wordt daar soms heel anders over gedacht. Waarom is er juist in linkse bolwerken als Heerenveen en Utrecht verzet tegen de fusie? “
Luister naar de podcast:
GroenLinks en PvdA samen? In linkse bolwerken bloeit geen romance • de Volkskrant Elke Dag
Het beeld is tweeslachtig, maar wel duidelijk: lokaal zijn er weerstanden, landelijk is er echter massale steun voor de aanpak van de partijbesturen. En die koersen richting verdergaande samenwerking, zo niet fusie.