Veiligheid en defensie zijn nu ook progressieve thema’s geworden

Door Henk Krijnen

In een vurig essay – gepubliceerd in Vrij Nederland een kleine week voor de val van het kabinet-Schoof – richt Frans Timmermans zijn pijlen op de VVD.

Democratie versus autocratie

We leven in een tijd waarin de tegenstelling tussen democratie en autocratie wereldwijd op scherp staat. Europa moet onafhankelijker worden op het gebied van veiligheid en defensie. Investeringen in de Europese krijgsmacht zijn noodzakelijk om dreigingen af te weren. Tegelijkertijd mag de verzorgingsstaat niet verder worden uitgehold. Die maakt ons land juist weerbaarder.

(Bron: website Vrij Nederland)

Historische vergissing

De VVD schuift op richting het gedachtegoed van extreemrechts, waarschuwt Timmermans. VVD-prominenten uiten bezorgdheid over deze koers, maar de partijtop houdt voorlopig nog vast aan samenwerking met de PVV. Dit markeert een breuk met het principiële standpunt van haar voorganger Mark Rutte. Het politieke midden raakt uitgehold door de radicalisering van de VVD. Door dit strategisch opportunisme wordt de democratische weerbaarheid van Nederland ondermijnd. De partij is onder Yeşilgöz op een hellend vlak terechtgekomen, maar een historische vergissing kan nog worden voorkomen.

De VVD staat op een kruispunt: blijft zij onderdeel van het democratisch midden of raakt zij verstrikt in de strategie van extreemrechts?

In een tijd van geopolitieke stormen en afbrokkelende allianties trekt GroenLinks-PvdA aan de bel. De partij presenteert exact één dag voor de kabinetscrisis op 3 juni 2025 een omvangrijk veiligheidsplan.

De kernboodschap is: Nederland en Europa moeten het heft in handen nemen. De wereld is veranderd, de Russische dreiging groeit, en de Verenigde Staten – ooit de rots in de Atlantische branding – kijken steeds meer de andere kant op. De conclusie van de partij is duidelijk: Europa moet zichzelf leren verdedigen – en wel snel.

Defensie-uitgaven omhoog, maar mét visie

Een structurele verhoging van het defensiebudget is geboden. Daar is een strak investeringsplan voor nodig.gericht op strategische versterking. Nederland moet zich toeleggen op maritieme, logistieke en technologische capaciteiten – niches waarin het uitblinkt.

Daarnaast ziet de partij heil in een hechtere Europese samenwerking. Door gezamenlijk materieel aan te schaffen kunnen landen kosten besparen en de militaire slagkracht vergroten. Europa moet minder leunen op Amerikaanse schouders, en meer investeren in een eigen, robuuste defensiesector.

(Bron: website GroenLinks-PvdA)

Veiligheid begint bij solidariteit

Maar het plan van GroenLinks-PvdA reikt verder dan tanks en drones. Een veilige samenleving rust ook op een sterk sociaal fundament. Defensie-uitgaven mogen niet ten koste gaan van de verzorgingsstaat, maar moeten hand in hand gaan met investeringen in onderwijs, publieke diensten en maatschappelijke weerbaarheid.

Daarom ook wil de partij fors inzetten op steun aan Oekraïne: drie miljard euro per jaar, structureel. Niet alleen voor militaire hulp, maar ook voor wederopbouw. Een vrij Oekraïne, zo luidt de redenering, is in ieders belang.

De markt kan niet alles – publieke regie vereist

Om Europa weerbaarder te maken, moet ook de defensie-industrie veranderen. GroenLinks-PvdA stelt dat de overheid een actievere rol moet spelen: investeren in strategische bedrijven, prijsopdrijving tegengaan en innovatie stimuleren. De markt alléén zal de veiligheid niet garanderen.

Voor de financiering kijkt de partij naar de sterkste schouders. Een hogere bankenbelasting en een speculatietaks moeten ervoor zorgen dat niet de gewone burger opdraait voor de extra uitgaven. Een eerlijke verdeling van de lasten is voor GroenLinks-PvdA cruciaal.

Het plan kan gedownload worden.

Sinds het aantreden van Trump speelt Frans Timmermans een prominente rol in het politieke debat over Europese veiligheid en de toekomst van de NAVO. Zo was hij in de eerste helft van 2025 tweemaal te gast bij Buitenhof.

Buitenhof 23 februari

‘De verdeeldheid is heel slecht’ | Frans Timmermans | Buitenhof

Buitenhof 18 mei

Over oorlog en geopolitieke verhoudingen | Mart de Kruif en Frans Timmermans | Buitenhof