Door Henk Krijnen
Wilma Kieskamp, parlementair journalist van Trouw, volgt de ontwikkelingen in GroenLinks-PvdA al jaren nauwgezet. Ze is goed geïnformeerd, verdiept zich in interne partijdebatten en doet op betrouwbare wijze verslag van wat gaande is.
Podcast
In de podcast “Voor GroenLinks-PvdA is de fusie een keerpunt” van 10 april 2025 analyseert Kieskamp de betekenis van de aanstaande fusie tussen GroenLinks en de Partij van de Arbeid. Volgens haar markeert deze gebeurtenis een mogelijk keerpunt in de Nederlandse politiek. De partijtop ziet de fusie als een strategische stap om rechts uit de regeringsmacht te houden en een nieuw, krachtig links alternatief te vormen.
Het recente visiedocument van partijleider Frans Timmermans speelt hierbij een belangrijke rol. In een ideologisch geladen tekst van tien pagina’s schetst hij de contouren van een gezamenlijke koers: een uitgesproken linkse partij die inzet op sterke publieke voorzieningen, bestaanszekerheid en een actieve, sturende overheid. Timmermans wil niet dat de nieuwe partij opschuift naar het politieke midden. Toch kiest hij strategisch voor samenwerking met het midden, een pragmatische houding die ook zichtbaar is in het fusieproces zelf.
Hoewel het officiële verhaal spreekt van een bottom-up benadering, wordt de fusie in de praktijk in hoog tempo van bovenaf aangestuurd. Lokaal is de integratie al vergevorderd: ruim negentig procent van de afdelingen schaart zich achter de fusie. In de Tweede Kamer opereren GroenLinks en PvdA al langer als één fractie.
Toch verloopt het proces niet zonder interne spanningen. Prominente PvdA’ers, onder wie Ad Melkert, uiten zorgen over het verlies van de sociaaldemocratische identiteit en waarschuwen voor een te vergaande vergroening. Aan de andere kant vrezen sommige GroenLinksers dat hun partij te bestuurlijk en gematigd wordt, waardoor het radicalere geluid verloren dreigt te gaan.
Opvallend is zijn omgang met gevoelige dossiers als migratie en klimaat. In zijn visiedocument pleit Timmermans voor een humaan, maar gereguleerd migratiebeleid, inclusief steun voor migratiedeals met derde landen – een standpunt dat traditioneel gevoelig ligt bij GroenLinks. Klimaatbeleid blijft belangrijk, maar krijgt minder nadruk dan thema’s als wonen, inkomen en veiligheid. De middenklasse vormt het expliciete electorale doelwit: van agent tot leraar, van verpleegkundige tot kleine ondernemer. Volgens Timmermans moet links opnieuw aantrekkelijk worden voor deze ‘gewone Nederlanders’, kiezers die de afgelopen jaren vaak richting VVD of PVV zijn getrokken.
(Bron: website Trouw)
Hieronder een overzicht van de belangrijkste artikelen van Wilma Kieskamp (let op: betaalmuur) in Trouw vanaf januari 2024 tot nu:
9 april 2025
Timmermans bezorgt VVD knap de zenuwen | Trouw
Al langer wordt door de top van beide partijen gewerkt aan een strategie om juist kiezers met middeninkomens te bereiken. Electoraal legt deze groep veel gewicht in de schaal. Stemmen op links moet niet overkomen als iets exclusiefs voor studenten of hogere inkomens. Links heeft de middengroepen meer zekerheid te bieden dan stemmen op de VVD, is de achterliggende boodschap.
6 april 2025
Het doel is om een moderne versie van de verzorgingsstaat te gaan bouwen waar iedereen wel bij vaart. Als de overheid weer ‘instapt’ en investeert, kunnen mensen rondkomen, een baan hebben waar ze trots op zijn, zijn wonen, zorg, openbaar vervoer en kinderopvang van goede kwaliteit en zal er minder pessimisme zijn in de samenleving, zo vat Timmermans het nieuwe linkse verhaal samen.
20 maart 2025
Linkse partijen nemen afscheid van pacifisme. ‘Heftig maar nodig’ | Trouw
Pleidooien van Timmermans voor meer defensieuitgaven zorgen (nog) niet voor openlijke kritiek van bijvoorbeeld de linkse flank. Een speciale bijeenkomst over de Oekraïnesteun verliep met eensgezindheid. Uit een peiling van Ipsos I&O blijken de kiezers van GroenLinks-PvdA van alle Nederlanders sowieso het meest bereid (68 procent) om Nederlandse militairen te sturen naar de grens met Oekraïne, als dit nodig is ter handhaving van de vrede.
13 maart 2025
Een fusie tussen GroenLinks en PvdA nadert met rasse schreden. ‘Een logische stap’ | Trouw
‘Fusie’ is het woord dat de partijtoppen van GroenLinks en PvdA zelf niet gebruiken. Zij spreken over een ‘nieuwe partij’ of een ‘beweging’. “Ik geloof dat bij onze leden heel sterk de behoefte leeft om er één partij van te maken”, zo stelt politiek leider Frans Timmermans.
14 februari 2025
GroenLinks-PvdA is de grootste in de oppositie, maar een vuist maken valt niet mee | Trouw
De uitgezette strategie is de fractie zich volledig moet gaan focussen op het eigen verhaal. En dat gaat over traditioneel-linkse sociaaleconomische onderwerpen. Daar moet consequent de prioriteit aan worden gegeven en consistent over worden gecommuniceerd. Zo moet weer vertrouwen worden opgebouwd bij de kiezers rond juist deze onderwerpen.
24 november 2024
Ad Melkert is op missie: de PvdA moet zelfstandig blijven | Trouw
De tijd begint te dringen voor de PvdA’ers die moeite hebben met een fusie met GroenLinks. Die groep lijkt in de minderheid. Circa twintig procent van de leden heeft principiële bezwaren, blijkt tot nu toe vaak uit stemmingen op partijbijeenkomsten. De rest is vóór of weet het (nog) niet.
7 november 2024
Hoe Frans Timmermans de linkse samenwerking vooruit probeert te duwen | Trouw
Officieel geeft de top van beide partijen geen stemadvies, maar er wordt een proces in gang gezet waarbij de leden ‘weloverwogen’ beslissen. Op een ledenbijeenkomst geeft Timmermans de GroenLinksers de spontane verzekering dat ook een gezamenlijk GroenLinks-PvdA “uiteraard radicale klimaatstrijd zal voeren”.
23 juli 2024
Fusie GroenLinks en PvdA ligt gevoelig in linkse steden | Trouw
Vooral bij GroenLinks steekt twijfel soms de kop op. Die twijfel speelt met name in grote steden waar links sterk vertegenwoordigd is in de gemeenteraad. Elders in het land is de richting juist andersom. Daar zijn veel GroenLinks-afdelingen juist wel van plan om in 2026 met de PvdA samen te gaan.
14 juni 2024
Frans Timmermans vindt links vaak defensief over asiel en migratie | Trouw
“We moeten een plan hebben hoe we omgaan met mensen die hier naartoe willen komen. Als je iedereen toelaat, dan blaas je de hele verzorgingsstaat op.” Fractievoorzitter Frans Timmermans vindt dat linkse partijen vaak te defensief zijn over asiel en migratie. En als links al over migratie praat, dan gaat het volgens hem uitsluitend over de pijnpunten met arbeidsmigratie, niet over asiel.
14 juni 2024
Interview (afgenomen samen met Niels Markus)
Frans Timmermans: ‘Onze steun in de Tweede Kamer heeft een prijs: nieuwe verkiezingen’ | Trouw
Het zelfbewustzijn is terug bij links. Werd GroenLinks-PvdA de grootste omdat linkse kiezers nu eenmaal meer gemotiveerd zijn voor Europese verkiezingen? “De opkomst is het resultaat van politiek handelen. Kennelijk zijn wij wel in staat kiezers te mobiliseren en anderen niet”, zegt Timmermans resoluut. “De winst van links valt tegen? Dan denk ik: Pardon? Wij zijn bij de Europese verkiezingen in Nederland de grootste geworden.”
6 juni 2024
Gejuich bij links: GroenLinks-PvdA ‘pakt koppositie terug’ | Trouw
GroenLinks-PvdA is de Nederlandse winnaar geworden bij de Europese verkiezingen, met acht zetels, volgens de exitpolls. Dat is weliswaar minder dan de twee partijen afzonderlijk scoorden in 2019, maar de linkse combinatie is wel groter dan de PVV. Er was op deze uitslag gehoopt maar de gespannen gezichten eerder op de avond spraken boekdelen.
21 april 2024
Linkse samenwerking gaat moeilijke fase in: welke partijkleur zet de toon? | Trouw
De leden willen de samenwerking nog steeds graag, blijkt zaterdag als de twee partijen de Europese verkiezingscampagne aftrappen. Bij GroenLinks steunt 79 procent van de leden het voorstel, bij de PvdA 80 procent. Aan animo is op zichzelf geen gebrek. Maar in de grote sporthal in Apeldoorn waar 3800 PvdA’ers en GroenLinksers bij elkaar komen wordt ook iets anders duidelijk. De moeilijke fase van de samenwerking is aangebroken, de vrijblijvendheid is eraf.
19 april 2024
Hoe vaart GroenLinks-PvdA bij rechtse tegenwind? | Trouw
Hoe vaart GroenLinks-PvdA na de rechtse winst? Wat staat er op het spel bij de aankomende Europese verkiezingen? En hoe zit het met de interne splijtzwam Israël-Gaza?
19 april 2024
GroenLinks-PvdA zet de schijnwerpers op de ‘gebroken beloftes van rechts’ | Trouw
“Grote woorden over bestaanszekerheid, maar niet leveren”, foeterde Timmermans. Hij verwijt de rechtse partijen dat ze mooi weer hebben gespeeld over bestaanszekerheid: “Een schoolvoorbeeld van hoe beloften verdampen zodra de stemmen zijn geteld”.
5 april 2024
Relatie met Israël is een open zenuw in de samenwerking tussen GroenLinks en PvdA | Trouw
De twee linkse partijen worstelen met hun standpunt, op weg naar de verkiezingen voor het Europees Parlement. Welke woorden passen bij de verwoestende oorlog in Gaza? Binnen de samenwerkende partijen is een gespannen en volgens betrokkenen ‘soms geëmotioneerde’ discussie gaande, in aanloop naar de Europese verkiezingen.
4 april 2024
GroenLinks-PvdA: onderzoek naar mogelijke ‘apartheid’ door Israël | Trouw
Het woord ‘apartheid’ speelt een belangrijke rol in een discussie die achter de schermen bij GroenLinks en PvdA al enige tijd de gemoederen bezighoudt. In de aanloop naar de verkiezingen komen twee kwesties samen: de partijen willen een besluit nemen over een vervolgstap in de linkse samenwerking. Tegelijkertijd rommelt het in de achterban van GroenLinks en PvdA over de kwestie Israël-Palestina.
21 februari 2024
Timmermans waarschuwt VVD en NSC: bezuinigen zal het land verder verdelen | Trouw
Om zich teweer te stellen heeft Nederland volgens Timmermans een ‘nieuw gevoel van gemeenschap nodig’. “Waarbij de overheid weer zekerheid kan garanderen en de belofte van vooruitgang kan herstellen.” De nadruk op gemeenschapszin klinkt onder Timmermans weer luider dan eerder bij links.