Door Henk Krijnen
Als het gaat om de fusie tussen PvdA en GroenLinks is het Habtamu de Hoop, woordvoerder Wonen voor GroenLinks-PvdA, die het spel op de wagen zet. In een klein zaaltje van Leescafé Feijn Lunchen & Lezen in Almelo houdt hij de Herman Höften lezing. Hiermee breekt hij de discussie over de vorming van een nieuwe linkse partij open.
(Bron: website GroenLinks-PvdA)
Wat brengt hij te berde in zijn lezing? Pessimisme bouwt geen toekomst. Eerdere progressieve bewegingen brachten verandering niet door te somberen, maar door mensen te bezielen met dromen van een beter morgen. Binnen de Partij van de Arbeid ontwaakt volgens hem nu een nieuwe generatie die verlangt naar die geest van hoop en idealisme.
Twee gezichten van de sociaaldemocratie
De Hoop ziet twee gezichten van de sociaaldemocratie. Aan de ene kant het bedachtzame bestuur: degelijk, noodzakelijk, maar zelden tot de verbeelding sprekend. Aan de andere kant een vurige, idealistische stroming die gelooft in een samenleving waarin niemand wordt achtergelaten, in de geest van Joop den Uyl. Die tweede stroom, gedreven door het geloof in maakbaarheid en solidariteit, is wat hem – en velen met hem – weer in beweging zet.
Maar idealen zijn niet bedoeld om in vitrinekasten te zetten; ze vragen om handen die bouwen. Habtamu de Hoop schetst vier urgente opdrachten. Allereerst moet de volkshuisvesting uit handen van de markt worden gehaald. Ook publieke voorzieningen moeten dringend nieuw leven worden ingeblazen. Daarnaast is een eerlijke verdeling van geld onontkoombaar. Nederland kent een van de meest scheve vermogensverdelingen ter wereld. Dat vraagt niet alleen om herverdeling via belastingen, maar ook om directe verlichting van kosten die burgers dagelijks raken: lagere prijzen voor zorg, vervoer, kinderopvang. Voorzieningen moeten weer ankers van vertrouwen worden, niet bronnen van wantrouwen.
Politieke moed
De vierde urgente opdracht is politieke moed. De Hoop roept op tot een nieuwe progressieve beweging, geboren uit de samensmelting van PvdA en GroenLinks. Geen nostalgisch geweeklaag om de verloren arbeidersklasse, geen verlangend turen naar de ‘goeie ouwe tijd’, maar een vastberaden blik vooruit.
“De paringsdans die we nu al een tijd aan het opvoeren zijn, heeft lang genoeg geduurd: het is tijd voor een nieuwe politieke partij. En wat mij betreft komt die er nog dit jaar. Verenigd Links, Een Nieuwe Progressieve Alliantie, Samen Vooruit.”
Hij verzet zich krachtig tegen politieke nostalgie in zijn partij:
“De neiging om meewarig te verzuchten: ‘Hoe krijgen we die goeie ouwe Partij van de Arbeid weer terug?’ Om onszelf te pijnigen met de schuldgevoelens en verwijten over de verloren arbeidersklasse, die massaal zou zijn overgestapt naar rechts – noem het maar het Fortuyn-complex. Ik denk niet dat dat de weg vooruit is.”
Hype
De Hoops lezing krijgt veel instemming, maar roept ook wel wat weerstand op. Sommigen in het bestuurlijk echelon van PvdA en GroenLinks menen dat De Hoop te ongeduldig is. Zij denken dat een zorgvuldige omgang met het samensmeltingsproces beter is. ‘Rustig aan, dan breekt het lijntje niet’ – dat is het motto.
De pers duikt bovenop zijn lezing en binnen een dag wordt er in tal van landelijke media over bericht. Zijn uitspraken creëren een hype! Onverwacht of goed geregisseerd? Wie zal het weten?
Fusie komt in zicht
In elk geval: De Hoop wordt op zijn wenken bediend. Hij krijgt heel wat bijval. De pressiegroep RoodGroen troept letterlijk op tot ‘fusie nu! Het is dan 6 maart. Frans Timmermans laat intussen weten dat hij het een prima idee vindt (en ook dat hij best wel de toekomstige lijsttrekker wil worden). Een week later zijn de partijbesturen om. Op 13 maart sturen zij een verrassende mail naar de leden met het voorstel om binnen enkele maanden een principebesluit te nemen over de oprichting van een nieuwe linkse en groene partij.
Dit is een zeer snelle wending. De partijleden bepalen nu op het gezamenlijke congres op 21 juni 2025 of de fusie doorgaat. Dat is een jaar eerder dan aanvankelijk de bedoeling was.
Hier de link naar de Herman Höftenlezing van Habtamu de Hoop